تیرآهن بال نیم پهن به چه دلیلی به این اسم نامگذاری شده است؟ تیرآهن به عنوان سازه اصلی مورد توجه پیمانکاران، مهندسین و ناظرین می باشد.

اغلب پروفیل های فولادی مورد استفاده در ساختمان های تجاری و مسکونی، از نوع تیرآهن بال نیم پهن هستند.

که با نام ‌های بال نیم پهن، IPE و معمولی شناخته می ‌شود که در شکل ظاهری شبیه حرف I است. اندازه بال های این تیرآهن از جان آن کمتر است و به دلیل آن را بال نیم پهن می ‌نامند.

این نوع تیرآهن به عنوان مرکز تحمل بار واسکلت اصلی و فشار سازه، نعل درگاه وستون، اسکلت سقف نیز مورد استفاده قرار می ‌گیرد. کیفیت تیرآهن به جنس فولاد، فرآیند قالب گیری و نورد صحیح بستگی دارد.

جایگزین تیرآهن باکیفیت بجای مصالح ساختمانی دیگرعلاوه بر استحکام و مقاومت بر سبک سازی بنا، در برابر فشار و زلزله تاثیر دارد.

تیرآهن ها از اساسی ترین و پرکاربردترین مقاطع فولادی در صنعت ساختمان سازی و سازه های عمرانی هستند که وظیفه تحمل بارهای مختلف را بر عهده دارند. شناخت دقیق تفاوت میان انواع رایج آن ها، به ویژه تیرآهن بال نیم پهن (IPE) و تیرآهن بال پهن (IPB/هاش)، برای انتخاب صحیح و بهینه در هر پروژه ضروری است.

تفاوت تیرآهن بال نیم پهن با سایر تیرآهن ها

از نظر ساختار و شکل ظاهر نسبتا با هم یکسان هستند، هر کدام از تیرها دارای ویژگی، ابعاد و کاربردهای مختلفی می باشند.

تیرآهن بال نیم پهن در ظاهر دارای بال های کوچک و جان ضخیم می باشند در حالی که تیرآهن بال پهن در ظاهر دارای بال و جان ضخیم است. قیمت تیرآهن نیم پهن کمتر از تیرآهن بال پهن است و تفاوت دیگر آنها گرید فولاد مورد استفاده شده است.

کاربرد تیرآهن بال نیم پهن

تیرآهن های مختلف دارای کاربرد مشابه می باشند. تیرآهن بال نیم پهن با توجه به بال های کوچک و ویژگی های متفاوت در ساختار بعضی بناها مورد استفاده قرار می‌ گیرد.

سطح بال های این تیر وزن کمتری را تحمل می‌ کند، از این رو برعکس تیرآهن اروپایی در سازه های بزرگ کاربرد ندارد. تیرآهن بال نیم پهن در سازه های نیمه باز مانند پارکینگ، پاسیو، سایبان و… مورد استفاده قرار می ‌گیرد.

متناسب بودن طول و ارتفاع تیرآهن در سازه و بار احتمالی آن، در حفظ استحکام و مقاومت بنا الزامی می باشد.

کاربرد تیرآهن بال نیم پهن

تیرآهن های مختلف دارای کاربرد مشابه می باشند. تیرآهن بال نیم پهن با توجه به بال های کوچک و ویژگی های متفاوت در ساختار بعضی بناها مورد استفاده قرار می‌ گیرد.

سطح بال های این تیر وزن کمتری را تحمل می‌ کند، از این رو برعکس تیرآهن اروپایی در سازه های بزرگ کاربرد ندارد. تیرآهن بال نیم پهن در سازه های نیمه باز مانند پارکینگ، پاسیو، سایبان و… مورد استفاده قرار می ‌گیرد.

متناسب بودن طول و ارتفاع تیرآهن در سازه و بار احتمالی آن، در حفظ استحکام و مقاومت بنا الزامی می باشد.

تفاوت های ساختاری و ظاهری (شکل مقطع)

بارزترین تفاوت این دو نوع تیرآهن در شکل مقطع عرضی و نسبت ابعاد بال ها به جان است:

تیرآهن بال نیم پهن(ipe)

• شکل مقطع: I شکل (شبیه حرف I انگلیسی)
• علامت اختصاری: IPE
• عرض بال: کمتر از ارتفاع جان (بال ها نسبتاً باریک هستند)
• ضخامت بال: ضخامت بال ها در طول یکنواخت و ثابت است.

تیرآهن بال پهن (IPB / هاش)

• شکل مقطع: H شکل (شبیه حرف H انگلیسی)
• علامت اختصاری: IPB یا HE
• عرض بال: تقریباً برابر با ارتفاع جان (بال ها پهن تر هستند)
• ضخامت بال: ضخامت بال ها بیشتر از IPE است

تفاوت در ظرفیت باربری و عملکرد مکانیکی

تفاوت در شکل ظاهری مستقیماً بر خواص مکانیکی و میزان مقاومت آن ها تأثیر می گذارد:

تیرآهن بال نیم پهن (IPE)

• مقاومت در برابر خمش: خوب است، اما به دلیل بال های باریک تر، در برابر بارهای سنگین خمشی و لنگرهای بزرگ، عملکرد ضعیف تری نسبت به IPB دارد.
• کاربرد ستونی: به دلیل نسبت ابعاد نامناسب در هر دو محور، عموماً برای ستون های سنگین و بلند توصیه نمی شود و بیشتر به عنوان تیر افقی (Beam) یا در خرپ ها استفاده می شود.
• وزن: وزن کمتری نسبت به IPB هم ارتفاع خود دارد.

تیرآهن بال پهن (IPB/هاش)

• مقاومت در برابر خمش و برش: به دلیل بال های عریض و ضخامت جان بیشتر، ظرفیت باربری بسیار بالاتری در برابر بارهای خمشی، برشی و فشاری دارد.
• کاربرد ستونی: به دلیل اینکه عرض بال ها تقریباً با ارتفاع جان برابر است، مقاومت بسیار خوبی در هر دو جهت اصلی (حول محورهای X و Y) از خود نشان می دهد و گزینه ایده آل برای ستون های اصلی و سنگین سازه است.
• وزن: سنگین تر از IPE هم ارتفاع است که این امر موجب افزایش قیمت هر شاخه می شود، اما در پروژه های بزرگ به دلیل نیاز به تعداد ستون یا تیر کمتر، ممکن است در نهایت مقرون به صرفه تر باشد.

تفاوت در کاربردها

انتخاب نوع تیرآهن به طور مستقیم به نوع سازه و میزان بار وارده بستگی دارد:

• تیرآهن IPE

ساختمان های مسکونی و اداری با ارتفاع کم و بارهای متوسط، تیرهای فرعی، خرپاها و کارهای سبک تر.

• تیرآهن IPB (هاش)

سازه های سنگین، ساختمان های بلندمرتبه و برج ها، پل ها، سدها، سازه های صنعتی و سوله ها با دهانه های بزرگ و طولانی (که نیاز به ستون میانی ندارند)، ستون های اصلی سازه.

ویژگی تیرآهن بال نیم پهن

تیرآهن بال نیم پهن همانطور که از نامش مشخص است، دارای بال های کوچک است. به طور کلی تیرآهن ها از دو قسمت جان و بال تشکیل شده اند.

که ابعاد و اندازه بال‌ها و ارتفاع و ضخامت جان، ویژگی های آنها را تعیین می کند. نامگذاری تیرآهن نشان دهنده و تعیین کننده ویژگی ساختاری آن است. به طور مثال تیر آهن IPE ۲۰ با ارتفاع جان ۲۰ سانتی‌ متری اشاره دارد.

جان تیرآهن های استاندارد از ارتفاع ۸ الی ۶۰۰ میلیمتر تولید می ‌شوند که هر کدام از تیرآهن ها ویژگی های منحصر به فرد خود را دارند.

تیرآهن بال نیم پهن، دارای سطح یکسان، بال های کوچک نسبتا به ارتفاع جان، بال های هم اندازه و مسطح می باشند.  در ساخت تیرآهن لانه زنبوری هم می توان از آن استفاده کرد.

تفاوت این مقاطع به ارتفاع جان و طول آنها بستگی دارد. بال تیرآهن نیم پهن، برخلاف تیر معمولی دارای بال های شیبدار و جان ضخیم تری است. تیر آهن های IPE طبق استانداردهای اروپا ساخته می ‌شوند و در بازار آهن محبوبیت زیادی دارند.

از ویژگی های منحصر بفرد این مقطع فولادی خاصیت ضد حریق، استحکام، مقاومت در برابر خمش، مقاومت در برابر فشارهای محیطی و تحمل وزن سازه محسوب می ‌شوند.

انواع تیرآهن بال نیم پهن

از انواع تیرآهن می توان تیرآهن بال نیم پهن یا IPE، تیرآهن بال پهن IPB و تیرآهن بال شیبدار INP را نام برد که دو نوع تیرآهن نرمال IPE و INP بال نیم پهن می باشند. نامگذاری تیرآهن ها بر اساس ضخامت و ظاهر است. تیر بال نیم پهن با توجه به بال ‌ها در دو نوع بال عادی و بال شیبدار تولید می‌ شوند.

تیرآهن IPE دارای بال های با ضخامت مساوی و تخت است، در صورتی که تیرآهن INP دارای بال های شیبدار و نامساوی است. سطح این دو شبیه یکدیگر است،

که تشخیص تفاوت آنها کار افراد با تجربه است. تیرآهن IPE یا معمولی در برابر فشار و تنش از مقاومت بالاتری برخوردار است.

کارخانه های تولید تیرآهن IPE یا تیر آهن بال نیم پهن

• کارخانه فایکو ساری از سایز ۱۴ تا ۲۴؛
• کارخانه اهرامیان یزد از سایز ۱۴ تا ۲۲؛
• کارخانه ذوب آهن اصفهان از سایز ۱۲ تا ۳۰؛
• کارخانه جهان فولاد کرمانشاه سایز ۱۴ و ۱۶ در وزن سبک و سنگین و فابریک؛
• کارخانه فولاد آرین قزوین از سایز ۱۴ تا ۲۷؛
• کارخانه گروه ملی اهواز سایز ۱۴ و ۱۶ و ۱۸؛
• کارخانه ظفر بناب تبریز سایز ۱۶ و ۱۸ و ۲۰؛
• کارخانه ناب تبریز سایز ۱۴ و ۱۶ و ۱۸.

قیمت تیرآهن بال نیم پهن

قیمت تیرآهن بال نیم پهن در کارخانه به صورت کیلو می باشد. در انبارها برای سهولت و راحتی بهای هر شاخه را به فروشندگان اعلام می کنند.

قیمت تیرآهن در انبارها تابع بهای تیرآهن در کارخانه و هزینه های حمل و مالیات پرداختی برای آن تا تهران می باشد. این قیمت ها برای شاخه های ۱۲ متری اعلام می شود. همان گونه که مستحضرید مرغوب ترین و گران ترین تیرآهن نیز مربوط به کارخانه ذوب آهن اصفهان است.

البته در رتبه های بعدی نیز تیرآهن هایی که از لحاظ وزن به آن کارخانه نزدیک تر هستند مانند ترک، و در رتبه های پایین تر آرین، تبریز و… قرار دارند.

اگر پروژه شما شامل ساختمان های مسکونی معمولی با دهانه های استاندارد و بارهای متوسط است، تیرآهن IPE به دلیل وزن کمتر و قیمت مناسب تر در هر شاخه، اغلب انتخاب اقتصادی و رایجی است.

اما اگر با سازه های صنعتی، ساختمان های بلند، پل ها یا پروژه هایی که نیاز به تحمل بارهای سنگین، دهانه های بزرگ و استحکام بالا در نقش ستون اصلی دارند سروکار دارید، تیرآهن IPB (هاش) با وجود قیمت بالاتر هر شاخه، به دلیل عملکرد مکانیکی فوق العاده و امکان کاهش تعداد ستون ها، گزینه فنی و اقتصادی برتر خواهد بود.

در پایان برای کسب اطلاعات در زمینه ی خرید تیرآهن بال نیم پهن و مشاوره گرفتن از تیم فروش آهن لند با شماره های ۹۱۰۱۰۶۶۶-۰۲۱ و ۵۳۲۲۲۱۰۰-۰۶۱ تماس حاصل فرمایید.

سوالات متداول

* کاربرد تیرآهن بال نیم پهن چیست؟

تیرآهن بال نیم پهن در سازه های نیمه باز مانند پارکینگ، پاسیو، سایبان و… مورد استفاده قرار می گیرد. تناسب طول و ارتفاع تیرآهن و بار احتمالی آن، برای حفظ استحکام ساختمان الزامی است.

* انواع تیرآهن بال نیم پهن کدامند؟

تیرآهن بال نیم پهن با توجه به ساختار بال های آن در دو نوع بال عادی و بال شیب دار تولید می گردند.
تیرآهن IPE بال هایی با ضخامت یکسان و تخت دارد، در حالی که تیرآهن های INP دارای بال هایی شیب دار و ناموزون با جان هستند. سطح مقطع این دو تیرآهن شبیه به یکدیگر می باشد، به طوری که تشخیص دادن تفاوت آن ها کار افراد مجرب است.

* ویژگی های تیرآهن بال نیم پهن چیست؟

تیرآهن بال نیم پهن، سطح مقطعی یکسان، بال هایی کوتاه نسبتا به ارتفاع جان، بال هایی مسطح و یک اندازه دارد.