لوله فولادی از ورق فولادی به شکل استوانه یا دایره و خم شده تولید می شوند. امکان دارد به صورت پیوسته یک نوع سیم پیچ نوار فولادی ای که خم شده است به شکل قنداق و مارپیچ در طول درز جوش داده شوند.

لوله های فولادی رایج ترین لوله ها در سیستم های آبرسانی می باشند. علاوه بر این در سیستم های فاضلاب و خطوط لوله گاز طبیعی استفاده می شوند. اگر چه در مقایسه با لوله های دیگر نسبتاً گران تر می باشند.

البته این مزیت را هم دارند که می توانند فشارهای فراوانی را تحمل کنند. این محصولات در ابعاد گوناگونی موجود می باشند و می تواند به سادگی جوش داده شوند.

لوله فولادی، به عنوان یکی از پرکاربردترین و استراتژیک ترین محصولات فولادی، نقشی بی‌بدیل در توسعه تمدن بشری و زیرساخت های صنعتی ایفا می کند. از انتقال آب آشامیدنی و فاضلاب گرفته تا جابجایی نفت، گاز، مواد شیمیایی و حتی استفاده در ساخت سازه های مقاوم، لوله های فولادی شریان های حیاتی هستند که پویایی صنایع و زندگی مدرن را ممکن می سازند. تنوع در روش های تولید، جنس، ابعاد و استانداردهای این محصول، آن را برای گستره وسیعی از کاربردها مناسب ساخته است.

لوله فولادی، یک مقطع تو خالی و استوانه ای شکل است که از جنس فولاد ساخته می شود. این لوله ها به دلیل استحکام بالا، مقاومت در برابر فشار و دما، دوام طولانی و قابلیت جوش پذیری، نسبت به لوله های ساخته شده از سایر مواد (مانند پلاستیک یا بتن) در بسیاری از کاربردها برتری دارند.

انواع لوله فولادی

می توان این دسته از لوله های فولادی را که از جنس آهن می باشند، گسترده ترین و پراستفاده ترین نوع لوله از نظر انواع دانست. لوله فولادی در کاربردهای متفاوت و انواع مختلفی تولید می گردند. مهم ترین انواع و کاربرد لوله عبارت است از:

• لوله فولادی گازی؛
• لوله مسی؛
• لوله اسپیرال؛
• لوله مانیسمان؛
• لوله داربست؛
• لوله لنس؛
• لوله گوشت دار؛
• لوله مبلی؛
• لوله جداره چاه؛
• لوله گالوانیزه؛
• لوله بدون درز مانیسمان؛
• لوله استنلس استیل؛
• لوله درزدار؛
• لوله صنعتی.

لوله فولادی گازی

لوله گازی یکی از انواع لوله های فولادی بسیار مهم می باشد. لوله گازی لوله ای از جنس پلی اتیلن یا فولاد می باشد که از آن در جهت انتقال گاز مورد استفاده قرار می گیرد.

در صنایع گوناگونی از لوله گازی روکار و توکار استفاده می شود. این محصول برای خطوط انتقال گاز به صورت عمده از یک نقطه به نقطه دیگر مورد استفاده قرار می گیرد.

در حالت کلی لوله گازی به دو شکل نورد سرد و نورد گرم در کارخانه ها ساخته می شود. مزایای استفاده از لوله گاز بسیار مختلف است، اما بهتر است بدانید این لوله های گازی به انواع روکار و توکار تقسیم بندی می شوند.

لوله فولادی مسی

لوله مسی از پر کاربردترین و پر استفاده ترین لوله ها در صنعت، می باشد. از این لوله های پرکاربرد به عنوان خطوط آبرسانی در خانه ها استفاده می شود.

برای سیستم های لوله کشی و سیستم های حرارتی و سیستم های تهویه از لوله های فولادی استفاده می شوند. مقاومت بالا در برابر خوردگی از مهمترین ویژگی لوله های مسی است.

انواع لوله های مسی عبارتند از: لوله مسی مویین و لوله مسی کویل و لوله مسی شاخه ای و لوله مسی کلاف.

لوله فولادی اسپیرال

لوله اسپیرال به لوله های فولادی نورد گرم و مارپیچی گفته می شود که در اندازه های ۸ تا ۱۲۰ اینچ تولید می شود. در فرآیند تولید لوله اسپیرال، نوار فولادی به شکلی نورد می شود که با مرکز لوله در یک زاویه باشد.

برای استحکام بیشتر در برابر فشار وارد شده به دیواره لوله اسپیرال، نوع جوش اهمیت بسیار زیادی دارد. پس مهم ترین بخش تولید لوله های اسپیرال، جوش جداره لوله می باشد.

مزایای لوله اسپیرال عبارت است از: مقاومت در برابر شکست و ترک لوله، قابلیت شکل پذیری، عدم نیاز به تجهیزات سنگین برای تولید، عدم وجود محدودیت در طول لوله فولادی و غیره.

لوله مانیسمان

این لوله در اصطلاح بازاری به مانسمان شناخته شده است، و از انواع لوله های بدون درز (Seamless) است. بیشتر کاربرد لوله مانیسمان در صنایع حساس است.

مواد اولیه برای تولید این لوله، به صورت شمش است که از طریق کشش و حرارت و عبور از زره و غلتک و علاوه بر آن از روش های گریز از مرکز به محصول پایانی تبدیل می گردد.

روش های به خصوصی که برای ساخت لوله مانیسمان مورد استفاده قرار می گیرد، موجب می شود لوله مانیسمان قیمت بالاتری از دیگر لوله های موجود در بازار داشته باشد.

لوله فولادی داربست

از داربست های ساختمانی برای دستیابی به قسمت های سخت ساختمان در زمان ساخت و ساز استفاده می شود. لوله های داربست سازه هایی فلزی هستند.

داربست ها از انواع لوله های ۶-۳ متری از جنس فلز تولید می شوند. این انواع لوله ها که به اسم لوله داربست معروف هستند، در دو دسته ی سنگین و سبک و برای شرایط وزنی متفاوتی ساخته شده اند.

سایز استاندارد لوله های داربست دارای ضخامت دیواره ۳٫۲ میلی متر و قطر خارجی ۴۸٫۳ میلی متر و و طول ۶ متر می باشد. داربست از متصل شدن لوله های داربستی ساخته شده است.

لوله لنس

لوله لنس لوله هایی هستند که جنس آن ها از تیوب فولادی است. مهم ترین کاربرد آن ها برای انتقال پودرهای مختلف مذاب و گاز است. انواع مختلف گازها به ویژه آرگون، نیتروژن و اکسیژن را هم می ‌توان از لوله لنس به مقصد مورد نظر و نهایی انتقال داد و یا اصطلاحا تزریق کرد.

کاربردهای دیگر لوله لنس شست و شو و تمیز کردن مخزن های بزرگ، پاتیل های تولیدی و نازل ها، و سیستم های اسلاید گیت است.

لوله لنس اشکال و ابعاد متفاوتی دارد به همین علت قیمت گذاری این لوله ها مختلف است. در حالت کلی هر چقدر لایه لوله لنس در ساختمان بیشتر استفاده شده باشد، قیمت لوله لنس زیادتر خواهد بود.

لوله گوشت دار

این لوله ها به علت ضخیم بودن دیواره های لوله گوشت دار، با اسم لوله گوشت دار یا فولادی ضخیم شناخته شده اند. لوله گوشت دار از دسته لوله های فولادی هستند.

لوله های گوشت دار به علت ضخامت دیواره های آن ها، توانایی جوش پذیری ندارند. از تیوب های گوشت دار معمولا برای انتقال مایعات استفاده می شود.

ضخامت این نوع تیوب ها از حد معمول بالاتر می رود و معمولا این ضخامت متغیر است. تغییر ضخامت آن از چندین میلی متر تا چندین سانتی متر است.

لوله مبلی

لوله مبلی در اصل به لوله ای گفته می شود که به وسیله ی نورد سرد و از ورق روغنی تولید شود. از نوع لوله های فلزی است. این لو‌‌‌له دارای ضخامت کم است و دارای ورق های نازک است.

با جوشکاری مقاومت الکتریکی با فرکانس بالا توسط روش نورد سرد ساخته می شود. لو‌له مبلی به عنوان لو‌له روغنی و لوله سبک نیز شناخته می شود؛ به همین علت لوله مبلی دارای مشخصات منحصر به فردی است.

انواع مختلف لوله مبلی عبارت است از:

• لوله سبک درزدار؛
• لوله سبک بدون درز؛
• لوله api.

برای انتقال حجم بالای نفت و گاز با حداکثر سرعت از لوله های api استفاده می شود. لوله api یکی از انواع لوله های فولادی است و دارای جنس فولادی و تافنس است.

این لوله توانایی بازدهی انتقال و تحمل فشار گسترده و فراوانی دارد. یکی از کاربردهای گسترده این لوله در کشتی سازی و برای ساخت لوله‌ های API است.

لوله ‌های API در حقیقت همان لوله‌ هایی هستند که از فولادهای منگنز و فولادهای کربن تولید شده اند. رایج ترین کاربردهای لوله api عبارت اند از:

• آبرسانی صنعتی؛
• مبدل های حرارتی و گرمایی؛
• عایق کردن کابل های فشار قوی برق؛
• خط های انتقال نفت و گاز.

لوله جدار چاه

نوع دیگر از لوله های فولادی موجود در بازار، لوله جدار چاه است. این لوله در صنعت ساخت و ساز کاربرد زیادی دارد. لوله جدار چاه در ضخامت های مختلف و ابعاد متفاوتی تولید و در بازار عرضه شده است.

محصولات شیاردار مشبک و محصولات بدون شیار از انواع لوله های جدار چاه هستند که از لحاظ شکلی با هم متفاوت هستند.

لوله گالوانیزه

از مزایای مهم لوله گالوانیزه، این است که در برابر فرسایش و خوردگی مقاومت و استحکام زیادی دارند. طول این لوله، تقریبا ۶ متر است.

لوله گالوانیزه اتصالاتی دارد، مانند قفل، کمربند، برشن و با استفاده از دنده پیچ ها به هم متصل می شود و با استفاده از مواد آب بندی شده اند. انواع متفاوت لوله گالوانیزه عبارت است از: لوله گالوانیزه آهنی و لوله گالوانیزه فولادی.

لوله بدون درز مانیسمان

به دلیل مقاومت و استحکام زیاد و یکپارچگی و بدون درز بودن، این لوله ها کاربرد زیادی در صنایع مختلف دارند و از انواع لوله های فولادی هستند.

از مهمترین کاربرد لوله های بدون درز می توان به صنایع گاز طبیعی، صنایع هسته ای، کشتی سازی، پتروشیمی، و دیگ های بخار و غیره اشاره کرد. تقریبا ۶۵ درصد صنایع متفاوت از این نوع لوله استفاده می کنند.

لوله استنلس استیل

کاربرد لوله استنلس استیل این است که مقاومت بالایی در برابر مواد خورنده دارد. این لوله از نوع لوله های فولادی است. از لوله استنلس استیل در بخش های مختلف صنعت استفاده می شود.

برای انتقال مواد خورنده و سیالات نیز از آن استفاده می شود. از دیگر کاربردهای مهم لوله استنلس استیل می توان به صنعت مواد غذایی اشاره کرد. در صنعت مواد غذایی برای انتقال مواد خوراکی بدون تغییر بو و رنگ از لوله استنلس استیل استفاده شده است.

لوله فولادی درزدار

لوله های فولادی انواع متفاوتی دارند، یکی دیگر از انواع لوله های فولادی، لوله درزدار مستقیم است. برای تولید لوله درزدار، ورق ها را با ضخامت مخصوصی برش می دهند و از بین غلتک عبور می دهند.

غلتک ها به دلخواه لبه های ورق را فرم می دهد تا شبیه به لوله شوند، به لوله های ساخته شده به این شکل، لوله درز مستقیم یا لوله درزدار می گویند.

لوله صنعتی

مقاومت لوله فولادی صنعتی نسبت به سایر لوله ها بیشتر است و از جنس فولاد می باشد. همچنین ضخامت لوله صنعتی نسبت به سایر لوله های فولادی زیادتر است. این لوله به لوله گوشت دار هم شناخته شده است.

لوله صنعتی معمولا به لوله ای گفته می شود که دارای جنس فولاد کربن دار است و همچنین به صورت ورق سیاه درزدار ساخته شده است. از دیگر کاربرد لوله صنعتی می توان به این موارد اشاره کرد:

• ساخت پل های فلزی و خرپاها؛
• انتقال سیالات؛
• انتقال مواد؛
• صنایع پتروشیمی.

ویژگی های کلیدی لوله های فولادی

• استحکام مکانیکی بالا

توانایی تحمل فشارهای داخلی و خارجی زیاد.

• مقاومت حرارتی

پایداری در دماهای بالا و پایین.

• دوام و طول عمر

در صورت حفاظت مناسب (پوشش دهی)، عمر بسیار طولانی دارند.

• قابلیت جوش پذیری

امکان اتصال آسان به یکدیگر و سایر اجزای فلزی.

• تنوع در ابعاد

تولید در قطرهای بسیار کوچک تا بسیار بزرگ.

کاربرد انواع لوله

امروزه انواع متفاوتی از لوله‌ها مورد استفاده قرار گرفته است. و هر کدام از لوله ها برای مکان و کاربرد مخصوصی ساخته می‌شوند. از لوله‌ها معمولا در انواع صنایع بزرگ از جمله پتروشیمی، نفت وگاز، کارخانه ها و صنعت ساختمانی و سیستم لوله کشی شهرها کاربرد زیادی دارند. به طور کلی کاربرد لوله ها عبارت اند از:

• سیستم فاضلاب
• انتقال مواد نفتی و پالایشگاهی
• سیستم لوله کشی کارخانه ها و تولیدی ها
• خطوط انتقال آب
• لوله کشی آب منازل

سیستم فاضلاب

با زیاد شدن صنایع و شهرها در سال های اخیر، دفع فاضلاب های صنعتی و شهری به یکی از دغدغه های اساسی برای مسئولان شهری تبدیل شده است. به همین علت مشاهده میکنیم بهینه سازی سیستم های دفع و انتقال فاضلاب در بیشتر شهرها گسترش یافته است. مهم ترین نوع لوله برای استفاده در فاضلاب ها، لوله های بتنی و سیمانی هستند که از مهم ترین ویژگی های آن ها می توان به قیمت مناسب و دوام بالای آن اشاره کرد.

انتقال مواد نفتی و پالایشگاهی

این نوع لوله ها به علت ارزش بالا و حساسیت موادی که انتقال می دهند، ویژگی ها و استاندارد های مخصوصی دارند و به همین علت باید در برابر هرگونه نشتی و خوردگی و شکستگی مقاومت زیادی داشته باشند. لوله ‌های مورد استفاده در انتقال اینگونه مواد معمولا از انواع مانیسمان و فولادی است.

سیستم لوله ‌کشی کارخانه ها و تولیدی ها

لوله های مورده استفاده در این مکان ها باید علاوه بر مقرون به صرفه بودن و مقاومت، توانایی حمل طیف گسترده ای از مواد اسیدی و شیمیایی را به همراه داشته باشند. به طور معمول در محیط‌ های صنعتی از انواع لوله‌ هایی مانند: لوله های مسی، سیمانی، پلاستیکی و فلزی استفاده می‌ کنند؛ و همچنین این مقاطع برای گاز کشی نیز مورد استفاده قرار می گیرد، به همین علت قیمت لوله گاز برای صنعت گران و ساختمان سازان اهمیت زیادی دارد.

خطوط انتقال آب

معمولا در خطوط انتقال آب که احتمال دارد بین مزارع کشاورزی، یک مخزن تا شهر و… باشد، از لوله‌ هایی استفاده می‌شود که از جمله می‌توان به پلی‌اتیلن و لوله‌ های پلاستیکی اشاره کرد. نکته ی بسیار مهم در انتخاب این لوله‌ ها این است که، این خطوط، عدم خوردگی و انعطاف ‌پذیری زیادی دارند.

لوله‌کشی آب منازل

مهمترین کاربرد لوله ها انتقال آب از طریق شالوده های آب شهرها به منازل و تقسیم کردن آن به قسمت های متفاوت ساختمان است. سیستم لوله‌ کشی ساختمانی باید حتما با دوام و مقرون به‌ صرفه باشد. انواع متفاوتی از لوله‌ ها در سیستم لوله ‌کشی منازل مورد استفاده قرار میگیرد که مهم‌ ترین لوله های مورد استفاده لوله‌ های فولادی و فلزی مسی و همچنین لوله های پلی اتیلن است.

انواع لوله فولادی بر اساس فرآیند تولید

روش تولید، مهم ترین عامل تمایز بین انواع لوله های فولادی است که بر خواص مکانیکی، ابعاد و کاربرد آن ها تأثیر می گذارد:

الف) لوله های بدون درز (Seamless Pipes)

• روش تولید

این لوله ها با استفاده از بیلت های فولادی (میله های توپر) تولید می شوند. بیلت حرارت داده شده، سوراخ شده (Piercing) و سپس از میان غلتک ها عبور داده می شود تا به قطر و ضخامت مورد نظر برسد. فاقد هرگونه درز جوش هستند.

• مزایا

استحکام و یکپارچگی بسیار بالا، مقاومت عالی در برابر فشار و دماهای شدید.

• معایب

قیمت بالاتر و محدودیت نسبی در تولید با قطرهای بسیار بزرگ.

• کاربرد

  • صنایع نفت، گاز و پتروشیمی: خطوط انتقال پرفشار نفت و گاز، مبدل های حرارتی، بویلرها.
  • نیروگاه‌ها: سیستم های بخار و سیالات پرفشار.
  • ماشین سازی: قطعات هیدرولیک و پنوماتیک.
  • صنایع خودروسازی: شفت ها و برخی قطعات موتور.
  • لوله مانیسمان (Manesmann) در ایران به لوله های بدون درز اطلاق می شود.

ب) لوله های درزدار (Welded Pipes)

این لوله‌ها از طریق خم‌کاری ورق فولادی و سپس جوش دادن لبه‌ها به یکدیگر تولید می‌شوند. خود به چند دسته تقسیم می‌شوند:

• لوله های درز مستقیم (ERW – Electric Resistance Welded)
  • روش تولید: ورق فولادی به صورت طولی خم شده و لبه های آن با استفاده از جریان برق و فشار (بدون استفاده از ماده پرکننده جوش) به یکدیگر جوش داده می شوند.
  • مزایا: قیمت پایین تر، سرعت تولید بالا، دقت ابعادی خوب.
  • کاربرد: لوله های آب، گاز شهری، پروفیل های ساختمانی، سیستم های تهویه، نرده ها.

• لوله های اسپیرال (Spiral Welded Pipes – SAW)
  • روش تولید: ورق فولادی به صورت مارپیچ (اسپیرال) خم شده و لبه های آن با جوش زیر پودری (Submerged Arc Welding – SAW) به یکدیگر جوش داده می شوند.
  • مزایا: امکان تولید در قطرهای بسیار بزرگ، قیمت مناسب تر برای قطرهای بزرگ.
  • معایب: وجود درز جوش مارپیچی.
  • کاربرد: خطوط انتقال آب با حجم بالا، خطوط انتقال نفت و گاز با فشار متوسط، شمع کوبی، غلاف ستون ها.

• لوله های درز مخفی (LSAW – Longitudinal Submerged Arc Welded)
  • روش تولید: ورق های ضخیم فولادی به صورت طولی خم شده و لبه ها با جوش زیر پودری (SAW) از داخل و خارج جوش داده می شوند.
  • مزایا: استحکام بالا، امکان تولید در قطرهای بزرگ با ضخامت های زیاد.
  • کاربرد: خطوط انتقال نفت و گاز با فشار بالا و قطرهای بزرگ، سازه های دریایی.

استانداردها و مشخصات فنی مهم

لوله های فولادی بر اساس کاربرد، باید مطابق با استانداردهای بین المللی و ملی تولید شوند

• API (American Petroleum Institute): برای لوله های نفت و گاز (مثلاً API 5L)
• ASTM (American Society for Testing and Materials): برای کاربردهای مختلف صنعتی و ساختمانی(مثلاً ASTM A53 برای لوله های گازی و آبی)
• DIN / EN (استانداردهای اروپایی): برای کاربردهای عمومی و سازه ای.
• ISIRI (استاندارد ملی ایران): برگرفته از استانداردهای بین المللی.
• ابعاد: قطر خارجی (OD)، ضخامت دیواره (WT)، طول.
• گرید فولادی: ترکیب شیمیایی و خواص مکانیکی فولاد (مثلاً St37, X42, A106).
• پوشش ها: گالوانیزه، پوشش اپوکسی، پوشش پلی اتیلن (PE) برای محافظت در برابر خوردگی.

قیمت روز لوله

یکی از مقاطع کاربردی و مهم در صنعت ساختمان و دیگر صنایع لوله فولادی است؛ این گونه مقاطع معمولا برای انتقال انواع مختلف سیالات، گاز ها و مایعات مورد استفاده قرار گرفته است. کارخانه‌ های مختلفی در سراسر ایران به ساخت انواع متفاوت لوله با کیفیت، با جنس و سایز متفاوت مشغول هستند. مرکزآهن به عنوان یکی از معروف ترین تامین‌ کنندگان لوله در سراسر ایران میتواند لوله فلزی درسایزهای متفاوت و کاربردهای مختلف را برای مشتریان با نهایی ترین قیمت روز تهیه کند.

قیمت لوله فولادی

قیمت اینگونه لوله ها بر اساس قطر، نوع و طول لوله تغییر می کند. قیمت گذاری لوله های فولادی نسبت به دیگر اجناس مشابه این محصول مختلف است. یکی از ویژگی های بسیار مهم در انتخاب لوله های فولادی قطر اسمی است.

با توجه به این قطر می توان مقدار فشاری که لوله توانایی دارد تحمل کند را محاسبه کرد. با توجه به قانون کلی، لوله های فولادی ای که قطر کمتر از دوازده اینچ دارند، دارای قطر خارجی و اسمی یکسانی نیستند اما در قطرهایی که بالاتر از چهارده اینچ است، قطرها با هم مساوی هستند.

انعطاف پذیری و دوام برای آینده

لوله های فولادی، به دلیل تنوع بی‌نظیر در فرآیند تولید و مشخصات فنی، همواره به عنوان یکی از ستون های اصلی صنعت و توسعه شناخته می شوند. انتخاب نوع لوله مناسب (بدون درز یا درزدار) با توجه به فشار کاری، دما، محیط خورنده و ملاحظات اقتصادی، امری حیاتی است. با پیشرفت تکنولوژی و تولید پوشش های محافظ نوین، لوله های فولادی همچنان به عنوان انتخابی مطمئن و بادوام برای انتقال سیالات و کاربردهای سازه‌ای، نقشی محوری در ساخت زیرساخت های نسل های آینده ایفا خواهند کرد.

مشاورینی که در شرکت آهن لند هستند، متناسب با نوع نیاز شما، باکیفیت ترین لوله ها با قطر و ویژگی مناسب را به شما پیشنهاد می دهند.

سوالات متداول

۱- کاربردی ترین لوله های فولادی کدامند؟

لوله داربستی، لوله گالوانیزه، لوله سیاه، لوله مبلی، لوله مانیسمان

۲- کدام برندهای تولید لوله فولادی معتبر می باشند؟

لوله مانیسمان چین، لوله سپاهان و لوله گالوانیزه قزوین

۳- کاربرد لوله فولادی چیست؟

• صنایع نفت، گاز، پتروشیمی
• صنایع هوایی و هوافضا
• صنایع الکترونیک و برق
• صنایع دریایی و کشتی سازی
• صنایع ماشین و خودرو سازی
• صنایع معدن