خاموت گذاری ستون ها در فونداسیون یکی از مهم ترین و اساسی ترین بخش های طراحی و اجرای همه سازه های بتنی است. خاموت ها، به صورت حلقه های فلزی دور تا دور میلگردهای طولی ستون قرار می گیرند، نقش حیاتی در تحمل بارهای وارده، جلوگیری از کمانش میلگردها، افزایش شکل پذیری و مقاومت برشی ستون ها را دارند.
ما در این مقاله، سعی داریم که به بررسی انواع خاموت گذاری ستون های فونداسیون و ضوابط مربوط به آن به صورت کامل بپردازیم.
انواع خاموت گذاری ستون های فونداسیون
- خاموت های ساده (تکی)
این نوع خاموت گذاری ستون از جمله رایج ترین روشی است که در آن خاموت ها به صورت حلقه های بسته و البته با فواصل مشخص دور میلگردهای طولی بسته می شوند.
- بهترین گزینه برای ستون هایی با بارهای متوسط و همچنین در شرایط معمولی می باشد.
- دارای اجرای ساده و سریع می باشد.
- خاموت دوبل
در این نوع، دو خاموت مجزا به موازات هم و با فاصله کمی از هم دور میلگردهای طولی بسته می شوند.
- مقاومت برشی و شکل پذیری ستون را افزایش می دهند.
- مناسب برای ستون های با بارهای سنگین یا مناطق زلزله خیز.
- خاموت های مارپیچ
در این نوع، خاموت ها به صورت مارپیچ پیوسته و با گام مشخص دور میلگردهای طولی بسته می شوند.
- مقاومت فشاری و شکل پذیری ستون را به طور قابل توجهی افزایش می دهند.
- بیشتر در ستون های دایره ای شکل یا ستون هایی با بارهای بسیار سنگین استفاده می شوند.
- اجرای نسبتاً پیچیده تری نسبت به خاموت های ساده و دوبل دارند.
- خاموت های ویژه (باکس و غیره)
در این حالت، از اشکال خاص خاموت ها مانند خاموت های باکس شکل یا خاموت هایی با خم های خاص برای شرایط ویژه سازه استفاده می شود.
- کاربرد محدود و بیشتر برای شرایط خاص طراحی شده است.
ضوابط خاموت گذاری ستون های فونداسیون (بر اساس آیین نامه ها)
- قطر خاموت
قطر خاموت ها معمولاً بر اساس قطر میلگردهای طولی ستون و همچنین بر اساس آیین نامه های ملی و محلی تعیین می شود. به طور کلی، حداقل قطر خاموت معمولاً ۶ یا ۸ میلی متر در نظر گرفته می شود.
- فاصله خاموت ها
فاصله خاموت ها از هم معمولاً بر اساس آیین نامه های مربوطه و بر اساس قطر میلگردهای طولی ستون و مقاومت بتن تعیین می شود.
- حداکثر فاصله خاموت ها معمولاً برابر با ۱۰ تا ۱۵ برابر قطر میلگرد طولی است، یا حتی به صورت عددی بر اساس آیین نامه تعیین می شود.
- در نزدیکی گره ها (محل اتصال ستون به فونداسیون و محل اتصال تیر به ستون) فواصل خاموت ها معمولاً کمتر می شود.
- تعداد خاموت ها
تعداد خاموت های مورد نیاز در هر مقطع باید به گونه ای باشد که تمام میلگردهای طولی ستون به خوبی مهار شوند.
برای اطلاع از قیمت خاموت کلیک کنید.
- پوشش بتنی
خاموت ها باید با یک لایه پوشش بتنی مناسب محافظت شوند تا از خوردگی و زنگ زدگی آن ها جلوگیری شود. ضخامت پوشش بتنی معمولاً بر اساس شرایط محیطی و آیین نامه های مربوطه تعیین می شود.
- قلاب های خاموت
خاموت ها باید دارای قلاب‌های مناسب باشند تا در هنگام بتن ریزی، از لغزش و باز شدن آن ها جلوگیری شود. شکل و طول قلاب ها نیز بر اساس آیین نامه ها تعیین می شود.
- مهار میلگردهای طولی
خاموت ها باید به گونه ای نصب شوند که میلگردهای طولی ستون را به خوبی مهار کنند و از کمانش آن ها جلوگیری شود.
- اتصال به فونداسیون
خاموت ها باید به گونه ای به فونداسیون متصل شوند که انتقال بار به خوبی انجام شود. در برخی موارد، از میلگردهای انتظار برای اتصال خاموت ها به فونداسیون استفاده می شود.
نکات مهم در اجرای خاموت گذاری ستون
- اجرای دقیق خاموت گذاری ستون بر اساس نقشه های طراحی بسیار مهم است.
- استفاده از میلگردهای با کیفیت و مطابق با استانداردها ضروری است.
- فاصله خاموت ها باید به صورت دقیق رعایت شود و نباید از مقادیر مشخص شده تجاوز کند.
- خاموت ها باید به خوبی به میلگردهای طولی بسته شوند تا از لغزش آن ها جلوگیری شود.
- در هنگام بتن ریزی باید دقت شود که خاموت ها جابجا نشوند.
چرا خاموت ها زنگ می زنند؟
خاموت ها که معمولاً از فولاد ساخته می شوند، در معرض رطوبت و اکسیژن هوا، اکسید شده و زنگ می زنند. این زنگ زدگی می تواند باعث کاهش قطر میلگرد، تضعیف مقاومت آن و در نهایت کاهش دوام سازه بتنی شود. عوامل دیگری مانند تماس با مواد شیمیایی خورنده نیز می توانند روند زنگ زدگی را تسریع کنند.
روش های زنگ زدایی خاموت ها
- زنگ زدایی مکانیکی
- سیم فرچه: استفاده از سیم فرچه دستی یا برقی یکی از ساده ترین و رایج ترین روش های زنگ زدایی است. با کشیدن سیم فرچه روی سطح زنگ زده، لایه های زنگ از بین می روند. این روش برای زنگ زدگی های سطحی مناسب است.
- سند بلاست (شن زنی): در این روش، با استفاده از دستگاه سند بلاست، ذرات شن با فشار زیاد بر سطح زنگ زده پاشیده می شوند و زنگ ها را از بین می برند. سند بلاست برای زنگ زدگی های عمیق و گسترده تر مناسب است.
- سنگ زنی: استفاده از سنگ فرز یا سنگ سنباده برای سایش سطح زنگ زده و از بین بردن زنگ. این روش معمولا برای زنگ زدگی های موضعی و متوسط مناسب است.
- زنگ زدایی شیمیایی
- محلول های اسیدی: استفاده از محلول های اسیدی رقیق مانند اسید کلریدریک (جوهر نمک) رقیق شده یا اسید فسفریک برای حل کردن زنگ که بعد از استفاده از محلول اسیدی، سطح فلز باید کاملاً شسته و خشک شود. برای استفاده از اسید باید با احتیاط و نکات ایمنی را به صورت کامل رعایت کرد.
- محلول های قلیایی: استفاده از محلول های قلیایی مانند سود سوزآور رقیق شده برای از بین بردن زنگ. این روش معمولاً برای زنگ زدگی های خفیف مورد استفاده قرار می گیرد.
- محلول های زنگ بر آماده: استفاده از محلول های زنگ بر تجاری که به صورت آماده در بازار موجود هستند. این محلول ها معمولاً حاوی ترکیبات شیمیایی خاصی هستند که زنگ را حل می کنند.
- زنگ زدایی الکتروشیمیایی
در این روش، با استفاده از جریان الکتریکی و الکترولیت، زنگ از سطح فلز کاملا جدا می شود. این روش معمولاً برای زنگ زدایی قطعات بزرگ و صنعتی استفاده می شود و برای خاموت های ساختمانی کاربرد کمتری دارد.
نکات مهم در زنگ زدایی خاموت ها
- ایمنی
هنگام استفاده از روش های شیمیایی زنگ زدایی، حتماً از دست کش، عینک محافظ و همچنین ماسک استفاده کنید تا از تماس مواد شیمیایی با پوست، چشم و دستگاه تنفسی جلو گیری شود.
- تهویه مناسب
در هنگام استفاده از مواد شیمیایی، اطمینان حاصل کنید که تهویه مناسبی در محیط وجود دارد تا از استنشاق بخارات سمی جلوگیری شود.
- پاکسازی کامل
پس از زنگ زدایی، سطح خاموت ها باید کاملاً از مواد زنگ بر و زنگ پاکسازی شود.
- ضد زنگ
پس از زنگ زدایی، برای جلوگیری از زنگ زدگی مجدد، بهتر است از پوشش های ضد زنگ مانند رنگ یا پرایمر های ضد زنگ استفاده کنید.
- زمان
عملیات زنگ زدایی باید قبل از بتن ریزی انجام شود تا از آسیب رسیدن به بتن جلوگیری شود.
- میزان زنگ زدگی
میزان و نوع زنگ زدگی تعیین کننده روش مناسب زنگ زدایی است. برای زنگ زدگی های سطحی، روش های مکانیکی و برای زنگ زدگی های عمیق تر، روش های شیمیایی یا مکانیکی قوی تر توصیه می شود.
- مشاوره با متخصص
در صورت وجود زنگ زدگی شدید یا تردید در انتخاب روش مناسب، بهتر است با کارشناسان مجموعه آهن لند تماس بگیرید تا مشاوره لازم را دریافت کنید.
جلوگیری از زنگ زدگی خاموت ها
همانطور که می دانید، پیشگیری همیشه بهتر از درمان است. برای جلوگیری از زنگ زدگی خاموت ها، می توانید اقدامات زیر را انجام دهید:
- نگهداری صحیح: خاموت ها را در محیط خشک و دور از رطوبت نگهداری کنید.
- پوشش ضد زنگ: از خاموت هایی با پوشش ضد زنگ استفاده کنید یا پس از ساخت، آن ها را با پوشش ضد زنگ حتما بپوشانید.
- استفاده از مواد مقاوم: در مناطق با رطوبت بالا یا شرایط خورنده، از خاموت هایی با مواد مقاوم در برابر خوردگی استفاده کنید.
و در آخر
خاموت گذاری ستون ها در فونداسیون نقش بسیار مهمی در پایداری و دوام سازه های بتنی دارد. انتخاب نوع خاموت گذاری مناسب و رعایت دقیق ضوابط مربوط به آن، به مهندسین و سازندگان کمک می کند تا سازه های ایمن و با دوام بسازند.
سوالات متداول
۱- خاموت گذاری در ستون چیست؟
تعیین کردن سه پارامتر فاصله خاموت ها، طول ناحیه ویژه و حداقل قطر خاموت در ستون خاموت گذاری در ستون است. با درنظر گرفتن این مقادیر و تشخیص شکل پذیری متوسط یا ویژه، خاموت گذاری در ستون انجام می گردد.
۲- خاموت گذاری در ناحیه ویژه و ناحیه غیر ویژه چه تفاوتی با هم دارند؟
ناحیه بحرانی (ویژه) و ناحیه معمولی تیر با توجه به شکل پذیری سازه، مشخص می گردد. مهم ترین ضوابط خاموت گذاری مربوط به نواحی بحرانی تیر می باشد که در دو طرف تیر قرار دارد. در این دو ناحیه فاصله خاموت ها باید به هم، نزدیک تر از ناحیه معمولی تیر باشد.
۱۲ پاسخ
صادرات هم دارید؟
بله، صادرات هم انجام میدیم، می تونید برای دریافت مشاوره با شماره های ۰۲۱۹۱۰۱۰۶۶۶ و ۰۶۱۵۳۲۲۲۱۰۰ تماس بگیرید
چرا خاموت ها زنگ می زنند؟
خاموت ها، مانند هر فولاد دیگری، به دلایل مختلفی زنگ می زنند ولی به صورت عمده علت زنگ زدن خاموت ها عبارتند از:
تماس با اکسیژن و رطوبت، کربناته شدن، کیفیت پایین خاموت و عدم رعایت استاندارد های ساخت و ساز
چه عواملی باید در انتخاب نوع خاموت‌گذاری برای ستون‌های فونداسیون در نظر گرفته شوند؟
میزان بار وارده، محل قرارگیری ستون، شکل ستون، شرایط محیطی و ابعاد ستون و …
مهم ترین ضوابط خاموت گذاری مربوط به کدام قسمت هست ؟
مهم ترین ضوابط خاموت گذاری در سازه ها، بسته به نوع عضو سازه ای (تیر، ستون، دیوار برشی و غیره) و نوع بارگذاری (لرزه ای یا غیرلرزه ای) متفاوت است
سلام وقت بخیر زنگ زدایی قبل از بتن ریزی انجام میشه یا بعدش ؟
سلام و احترام
زنگ زدایی قبل از بتن ریزی انجام می شود. اگر زنگ زدایی بعد از بتن ریزی انجام شود، بتن آسیب دیده و کارایی خود را از دست می دهد.
مطالب مفید بود
سپاس از شما