ورق ضد سایش یکی از انواع ورق ‌های فولادی می باشد که در بازار با اسم ورق هاردوکس هم شناخته می ‌شود. ورق هاردوکس محصولی از شرکت سوئدی SSAB می باشد که در سال ۱۹۷۴ به عنوان اولین ورق ضد سایش به بازار ارائه شد. ورق ضد سایش محصولی با کربن خیلی زیاد می باشد که هر چه قدر میزان آن زیادتر باشد، مقدار مقاومت و سختی ورق زیادتر می شود.

برای تولید ورق های ضدسایش از روش نورد استفاده می گردد. در ترکیب شیمیایی این مقطع فولادی، دو عنصر اساسی منگنز و کربن وجود دارد. وجود این دو گزینه، باعث درست شدن لایه هایی از کاربید آهنی می شود. ورق های ضدسایش از لحاظ سختی به دسته های ۴۰۰، ۴۵۰، ۵۰۰، ۵۵۰ و ۶۰۰ برینل و حتی زیادتر تقسیم بندی می شود و متناسب با همین دسته بندی نام گذاری می شوند.

این محصول ها از لحاظ ماشین کاری، چقرمگی و جوش پذیری و مقاومت خمشی در سطوح قابل قبول و مناسبی هستند. به همین علت، از محصولات پر فروش بازار به حساب می آیند.

کاربردهای ورق ضد سایش

این نوع ورق آلیاژی با دقت به مشخصات فراوان و خاصیت ویژه آن یعنی ضد سایش بودن، در صنایع و زمینه های گسترده ‌ای مورد استفاده قرار می گیرد. این کاربردها شامل موارد پایین می باشند:

1. تولید تجهیزات استخراج معادن و حفاری
2. تولید ماشین‌ آلات کشاورزی
3. تولید نوار نقاله، فن و تیغه برش
4. تولید دستگاه ‌های خردکننده سنگ
5. صنایع معدنی
6. خودروسازی
7. فولادسازی
8. ساختمان‌ سازی
9. تولید سیمان

انواع ورق ضد سایش

• ورق ضد سایش راک استار

این ورق خیلی پرکاربرد است و دارای سختی ۴۰۰ برینل می باشد و با مقدار کربن خیلی کم، چقرمگی ارزشمندی را ارائه می کند که ضخامت ‌های آن معمولا میان ۶ تا ۷۵ میلی ‌متر قابل تغییر است.

• ورق‌ ضد سایش کوارد

ورق ضدسایش کوارد دارای طول عمر زیاد در شرایط بسیار سخت می باشد و خاصیت جوشکاری و شکل پذیری خیلی خوبی از خود نشان می دهند. داشتن مقاومت زیاد در مقابل سختی و ضربه و سایش، این ورق ها را برای استفاده کردن در شرایط طولانی و سخت قابل استفاده کرده است و با دقت به این که استحکام زیادی دارند، تغییر شکل موضعی و ساییدگی این ورق ها در طول زمان طولانی اتفاق می افتد.

کمپانی بلژکی NlMK سازنده این دسته از ورق های ضد سایش می باشد.

• ورق ضد سایش st52

ورق ST52 از دسته ورق های ضد سایش و آلیاژی ساختمانی می باشد که به علت طیف وسیع کاربردهایی که در صنایع دارد، به عنوان یکی از ورق های زیر بنایی صنعت اسم گذاری شده است. این ورق ساختمانی حاوی ۱.۶% منگنز است که به علت وجود منگنز در آن از خاصیت مقاومت به خمش و ارتجاعی خیلی خوبی برخوردار می باشد.

• ورق ضد سایش هاردوکس (Hardox)

ورق‌ های هاردوکس با درصد زیادی از کربن ساخته می ‌شوند و به دلیل سختی زیاد این ورق ها، برای کاربردهای ساختمانی خیلی مقاوم نمی ‌باشند. این انواع ورق‌ ها توسط نورد سرد تولید می ‌شوند و مقاومت زیادی نسبت به بقیه ورق ‌ها در مقابل سایش دارند. خاصیت دیگر هاردوکس ‌ها شامل دوام بالا و انعطاف ‌پذیری عالی حتی در دماهای خیلی پایین می باشد.

این ورق ‌ها معمولا با ضخامت ‌های زیادتر از ۵ میلی ‌متر ساخته می ‌شوند و یکی از مهم ترین و پرکاربردترین ورق‌ های آلیاژی ضد سایش در پروژه‌ های صنعتی هستند. ورق هاردوکس متناسب با مقدار سختی در نمونه‌ های مختلف مثل ۴۰۰، ۴۵۰، ۵۰۰، ۵۵۰ و ۶۰۰ در بازار عرضه می‌ شود.

شما می توانید برای سفارش و خرید این نوع ورق با کارشناسان فروش مجموعه آهن لند با شماره های ۰۲۱۹۱۰۱۰۶۶۶ و ۰۶۱۵۳۲۲۲۱۰۰ در تماس باشید.

• ورق ضد سایش دورستات (Durostat)

ورق ‌های دورستات با سختی ۴۰۰ تا ۶۰۰ برینل، از لحاظ ماشین کاری و جوش پذیری بالاتری نسبت به گریدهای مختلف دیگر برخوردار می باشند. این ورق ‌ها با استفاده کردن از تکنیک سخت‌ شوندگی مستقیم ساخته می ‌شوند که موجب استقبال گسترده صنعتگران می گردد.

با دقت به ترکیبات شیمیایی مختلف این محصولات در مقایسه با بقیه ورق‌ های ضد سایش، چگالی آن ها هم مختلف است و در حالت کلی، مقاومت آن زیادتر از گزینه ‌های دیگر می باشد. این ورق ‌ها توانایی جوش ‌پذیری خیلی خوبی دارند و نیازی به پیش گرمایش ویژه ای ندارند. وزن خیلی خوب این ورق‌ ها نسبت به ابعادشان، همراه با مقاومت فیزیکی و سختی خیلی زیاد آن‌ ها، موجب می ‌شود که متخصصان در پروژه‌ های ساخت‌ و ساز از این محصولات استفاده خیلی زیادی ببرند.

• ورق ضد سایش دیلیدور (Dillidudr)

ورق دیلیدور شکل پذیری خیلی خوبی دارد. این ورق ها به سه دسته تقسیم بندی می شوند که با حروف V، L و C تعیین می شوند. نوع C بیشترین مقدار کربن و نوع V کمترین را دارد.

• ورق ضد سایش ولدوکس (Weldox)

ورق ولدوکس به علت جوش ‌پذیری و مقاومت خیلی زیاد، یک گزینه خیلی خوب در صنعت های خودروسازی و حوزه ‌های مهندسی طراحی می باشد. این ورق ‌ها با اسم تجاری فولاد گالوانیزه ولدوکس، که از نوع SSAB می باشد، شناخته شده است. محصولات ولدوکس در انواع متفاوتی از ولدوکس ۷۰۰ تا ولدوکس ۱۳۰۰ و در طول ۱۲ متر و عرض ۲.۳۳ متر و با ضخامت‌ های مختلف از ۴ تا ۱۴۰۰ میلی ‌متر عرضه می‌ شوند.

• ورق ضد سایش کرسابرو (Creusabro)

ورق کرسابرو یک ورق آلیاژی می باشد که در مقابل سایش خیلی مقاوم است و دارای توانایی جوش‌ پذیری زیادی می باشد. در شرایط تحویل، سختی این ورق در حد متوسط می باشد و در عملیات پردازش مثل ماشین کاری و برش، عملکرد خیلی خوبی دارد. زمانی که این فولاد پوشیده از روکش سخت تحت سایش و فشار با صخره و سنگ قرار بگیرد، توانایی کششی آن تا ۷۰ برابر زیادتر می شود.

این مقاومت در مقابل سایش موجب کم شدن قیمت ها و نیاز به تعمیر و نگهداری می گردد. ورق کرسابرو برای همه حالت های ضربه، کشش، محیط ‌های مرطوب و خشک و دماهای زیادتر ۳۵۰ تا ۴۵۰ سانتی‌گراد مناسب می باشد.

عوامل موثر بر خاصیت ضد سایش

عواملی که موجب تقویت و ایجاد این خاصیت در ورق فولادی می گردد، شامل موردهای پایین هستند:

• پدیده کارسختی

در هنگام تغییر فرم ورق، پیچیدگی زیادی در شبکه کریستالی فولاد درست می ‌شود که این پیچیدگی ها موجب شکل گیری نقص ‌ها و عیب‌ ها می ‌شود. این عیب ها از حرکت نابجایی ‌ها در سطح فولاد پیشگیری می کنند و سختی فولاد را خیلی افزایش می ‌دهند. هرچقدر روند فرم ‌دهی ورق، سیکل ‌های زیادتری را طی کند، ورق سختی زیادتری پیدا می کند.

• درصد کربن

عنصر کربن نقش خیلی مهمی در خاصیت ضدسایش بودن محصول های فولادی دارد که موجب بالا رفتن سختی و انعطاف‌ پذیری آن می ‌شود. اگر مقدار کربن موجود در ترکیبات فولاد خیلی زیاد باشد، استحکام کششی ورق را کم می کند و ورق آسیب ‌پذیر و ترد می ‌شود.

• عملیات کوئنچ تمپر

عملیات کوئنچ به معنی سرعت سرد شدن بعد از عملیات فولادسازی می باشد که عامل اصلی سختی زیاد این نوع ورق فولادی به حساب می آید. وقتی سرعت سرد شدن ورق زیاد باشد، دانه ‌های فولاد در کوچک ترین اندازه قرار می گیرند. بعد از کوئنچ کردن ورق، عملیات تمپر کردن انجام می گردد تا انعطاف ورق زیاد شود و تردی آن کاهش پیدا کند.

مهمترین ویژگی ‌های ورق ضد سایش

اساسی ترین مشخصات ورق ضد سایش، موارد پایین می باشند:

1.  خاصیت شکل پذیری زیاد و قابلیت جوشکاری دارد.
2.  از آن جایی که ورق ضد سایش استحکام زیادی دارد، ساییدگی و تغییر شکل موضعی در آن خیلی کم و به مرور زمان رخ می دهد.
3. در حالت نورد سرد ساخته می شود و به همین دلیل، دارای عمر طولانی در شرایط سخت می باشد.
4.  مقاومت زیادی به سایش، ضربه و سختی دارد و برای استقامت در شرایط طولانی و سخت ساخته می شود.

نحوه تولید ورق ضد سایش

این محصول فولادی هم مثل همه انواع مقاطع فولادی دیگر، از سنگ آهن و کربن و بقیه عناصر آلیاژی تولید شده است. مراحل تولید این ورق در پایین شرح داده شده است:

1. ابتدا سنگ آهن را در یک کوره انفجاری ذوب می کنند.
2. ناخالصی ‌هایی که در سنگ آهن وجود دارد را حذف می کنند.
3. عنصرهای مد نظر مثل عناصر ضد اکسیداسیون و کربن و عناصر دیگر آلیاژی با نسبت‌‌ های متفاوت به آن افزوده می ‌شود.
4. عملیات نورد انجام می شود که طی آن غلتک ‌های متفاوت متناسب با ضخامت نهایی مورد نظر انتخاب شده و در طول این عملیات ورق تغییر فرم می‌ دهد.
5. بعد از انجام عملیات تغییر فرم با نورد، محصول در اندازه مدنظر برش داده می شود. بعد از انجام دادن عملیات تکمیلی و کنترل کیفی، بسته ‌بندی می شود و به انبار منتقل داده می شود.

سوالات متداول

1- قیمت ورق ضد سایش وابسته به چه عواملی است؟

نرخ ارز بیشترین تاثیر را بر قیمت این ورق دارد. به این علت که برخی از ورق های ضد سایش وارداتی هستند، میزان عرضه و تقاضا، قیمت جهانی آهن و مشخصات فنی محصول از دیگر عوامل موثر هستند.

۲- ورق های ضد سایش از چه موادی تولید می شوند؟

ورق های ضد سایش را از مواد مختلف می توان ساخت: C954، 4140QT، 4340QT، AR400 و AR500 بسیار رایج هستند.

۳- آیا ورق ضد سایش تولید ایران هم داریم؟

این محصول در ایران هم تولید می گردد. ورق ضد سایش اصفهان و اکسین از جمله محصولات داخلی است.