ورق سیاه یکی از متداول ترین محصول های فولادی می باشد. در تعریف متالورژیکی ورق آمده است که: به ورق تولید شده از فولاد طی روش نورد گرم، که در دمایی زیادتر از ۹۳۰ درجه سانتی گراد تحت عملیات نورد فشاری قرار گرفته و در اثر این عملیات ویژگی فرم پذیری آن درست شده است.

وهمچنین به ورق سیاه Hot rolled mild steel هم گفته می شود. به علت این که سطوح خارجی این محصول ها به دلیل وجود داشتن آثاری از زنگ زدگی و اکسیداسیون به حالت مات درآمده و مثل ورق های روغنی یا گالوانیزه براق نمی باشند.

ورق های سیاه که از متداول ترین محصول های کارخانه های بزرگ فولاد می باشند دامنه ی خیلی گسترده ای در نوع فولاد، ابعاد و ضخامت دارند. متداول ترین نوع ورق فولادی ساخته شده در ایران ورق های St37 و St52 است.

آنالیز شیمیایی این محصولات در استاندارد DIN ۱۷۱۰۰ قابل مشاهده می باشد. البته لازم به ذکر است که این استاندارد از سال ۱۹۸۰ به بعد شناخته شده و معتبر نبوده و جایگزین آن استاندارد BS EN ۱۰۰۲۵ است.

در این نوع استاندارد باید برای گرید St37 استاندارد EN را جستجو کرد که با اسم S235JRG2 معروف شده است. علت اینکه در کشور همچنان به این فولاد St37 می گویند این است که تنوع محصول های فولادی خیلی زیاد نبوده است که اسم ها و اختصارات جهانی و جدید نیاز پیدا کنند.

ورق سیاه (Black Sheet) که در اصطلاح فنی به آن ورق نورد گرم (Hot Rolled Sheet) گفته می شود، یکی از پرکاربردترین و زیربنایی ترین محصولات فولادی در جهان است. این ورق به دلیل فرآیند تولید در دمای بالا، دارای ظاهری مات، تیره و کمی خشن است که وجه تسمیه آن نیز همین ظاهر می باشد.

اطلاع از قیمت ورق سیاه یکی از مهم ترین نکته برای انتخاب و خرید این نوع ورق می باشد.

ورق سیاه چیست؟ (فرآیند تولید و مشخصات)

ورق سیاه از طریق فرآیند نورد گرم تولید می شود. در این روش، شمش های فولادی (اسلب) در کوره های با دمای بیش از ۹۰۰ تا ۱۲۸۰ درجه سانتی گراد حرارت داده می شوند تا به حالت نرم و انعطاف پذیر درآیند. سپس این شمش های داغ از میان غلتک های متعدد عبور داده می شوند تا ضخامت آن ها کاهش یافته و به شکل ورق درآیند.

مشخصات کلیدی:

• روش تولید: نورد گرم (Hot Rolling).
• ظاهر: سطح تیره و اکسید شده، ناصاف و مات.
• ضخامت: از حدود ۱.۵ میلی‌متر (به صورت رول) تا ضخامت های بسیار بالا (تا ۱۰۰ میلی‌متر به صورت شیت).
• گریدهای رایج: دو گرید اصلی آن ST37 (ورق معمولی و ساختمانی با کربن پایین و جوش پذیری خوب) و ST52 (ورق صنعتی با استحکام کششی و مقاومت بالا، مناسب برای سازه های سنگین).

انواع ورق سیاه

ورق سیاه، متناسب با سایز، ضخامت و کاربرد و کیفیت مواد اولیه، جزئیات آلیاژش به انواع مختلفی تقسیم می ‌شود. از هر نوع از این ورق ها، در قسمت های ویژه ای استفاده می شود، و کاربرد مختلفی هم دارند.

در ادامه این قسمت متداول ترین انواع مختلف این ورق را بررسی خواهیم کرد:

• ورق سیاه کلاف یا رول
• ورق سیاه به شکل شیت یا فابریک
• ورق صنعتی سیاه
• ورق سیاه معمولی.

ورق به کلاف یا رول

این ورق ‌ها دارای طولی هستند که بدون هیچ محدودیتی می باشد، به علت اینکه به صورت کلاف هستند. همچنین در باره عرض آن‌ ها هم می توان گفت که در اندازه‌ های مختلف ۱، ۱.۲۵، ۱.۵۰ و ۲ متری ساخته می ‌شوند. علاوه بر این ضخامت ورق ‌های سیاه کلاف هم از ۱.۵ تا ۱۵ میلی‌ متر تغییر می کند.

ورق به شکل شیت یا فابریک:

این گونه ورق سیاه ها معمولاً سفارشی می باشند؛ به معنی این است که مصرف کننده، ضخامت و ابعاد ورق مورد نظر خود را به کارخانه تحویل می ‌دهد و محصولات مورد نیاز خود را تحویل می گیرد.

البته ناگفته نماند ورق‌ های سیاه شیتِ که به شکل آماده در بازار موجود است، ضخامتی زیادتر از ۱۵ میلی ‌متر دارند و همچنین در ابعاد مختلف ۱ در ۲ متر، ۱.۵ در ۲.۵ متر، ۱ در ۶ متر، ۱.۵ در ۶ متر، ۲ در ۶ متر و ۲ در ۱۲ متر موجود می باشند.

ورق صنعتی سیاه:

این ورق سیاه ها به دو روش کلی استفاده می ‌شوند؛ از سویی پایه تولید پروفیل هایی با ابعاد زیاد می باشند و از سوی دیگر، به شکل مستقیم در صنعت های غول پیکر از آن ها استفاده می شود.

ورق ‌های سیاه صنعتی از نظر وزن و ضخامت و ابعاد، سایز، با بقیه ورق‌ های سیاه، خیلی مختلف هستند.

ورق معمولی سیاه:

بر اساس مقدار عنصر کربن در آلیاژ فولاد، ورق ‌های فولادی، سختی مختلفی دارند. ورق‌ های سیاه معمولی متناسب به مقدار کربنی که در آلیاژشان وجود دارد، به دو گرید کلی ST37 و ST52 تقسیم بندی می ‌شوند.

اما از عنصرهای شیمیایی متفاوت دیگری هم در این دو گرید استفاده می گردد. در ورق ‌های ST37، عنصرهای فلزی فولاد، منگنز و کربن و فسفر، گوگرد، سیلسیم، وجود دارد. در ورق سیاه ST52، همین عنصرها با درصد مختلفی پیدا می ‌شود.

کاربردهای این نوع ورق چیست؟

ورق سیاه هم مانند بقیه مقطع های فولادی در صنعت های زیادی به کار می ‌روند. از کاربردهای ورق سیاه می توان به موردهای زیر اشاره کرد:

• ساخت انواع ماشین آلات سنگین و بولدوزر
• ساخت مخازن تحت فشار
• ساخت تجهیزات دریایی
• کاربردهای نظامی
• صنعت کشاورزی
• سوارکاری
• ساخت مجسمه و آثار تزئینی
• ساخت استادیوم های ورزشی
• ساخت ساختمان ها و آسمان خراش ها
• ساخت پل ها
• اتصالات تقویت کننده.

مزایای استفاده از ورق سیاه

• خاصیت چکش‌ خواری بالا
• چقرمگی بالا ( استحکام و سختی )
• حذف تنش پس ‌مانده در اثر عملیات حرارتی در ساخت ورق ‌های سیاه
• مقاومت در مقابل خوردگی در مقایسه با ورق‌ های روغنی ( ورق‌ های نورد سرد )
• خواص مکانیکی بهبود یافته
• مقاومت کششی زیاد
• مقاومت ارتجاعی مناسب.

معایب استفاده از ورق سیاه

از مهم‌ ترین معایب ورق سیاه احتمال زیاد زنگ ‌زدگی این ورق می باشد که متناسب به شرایط جو خارجی، با سرعت ‌های متفاوتی انجام می گردد.

با دقت به قیمت ورق سیاه حتما باید تا حد امکان از رخ دادن این موضوع جلوگیری کرد و برای پیشگیری از خوردگی باید با مواد دیگر سطح ورق سیاه را بپوشانیم.

برترین تولیدکنندگان انواع ورق سیاه ‏

با دقت به تقاضا زیادی که برای انواع ورق سیاه در صنعت های متفاوت وجود دارد، کارخانه های بی شماری در داخل کشور اقدام به ساخت و عرضه این گونه ورق فولادی می کنند.

ورق ‌های سیاه ساخته شده در هر کارخانه با دقت به تکنولوژی تولید و مرغوبیت مواد اولیه از کیفیت مختلفی برخوردار می باشد. تعدادی از مهم ترین و برترین تولیدکنندگان ورق سیاه در درون کشور عبارتند از:

• کارخانه فولاد اکسین
• فولاد مبارکه اصفهان
• کارخانه فولاد کاویان.

کارخانه فولاد اکسین

این کارخانه به عنوان تولیدکننده نوع های مختلف ورق فولادی عریض با دقت به نیاز صنعت های متفاوت به ورق‌ های فولادی با عرض‌ های زیاد احداث شده است. این شرکت توانایی ساخت انواع مختلف در ضخامت ‌های ۸ تا ۱۵۰ میلی متر و تا عرض ۴.۵ متر را دارد.

مجتمع فولاد گیلان

تولیدکنندگان برتر بعدی  در کشور، کارخانه فولاد گیلان است. این کارخانه توانایی ساخت ورق سیاه در عرض ‌های ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ میلی متر و درضخامت‌ های ۲ تا ۴۰ میلی متر و تحت استانداردها مختلف EN ،ASTM، DIN را دارد.

فولاد مبارکه اصفهان

این کارخانه با بیش از ۳۰ سال سابقه در ساخت نوع های مختلف ورق ‌های فولادی، معروف شده ترین تولید کننده ورق درون کشور است. ورق‌ های سیاه ساخته شده در این کارخانه با دقت به کیفیت خیلی خوبی که دارند.

در مقایسه با بقیه ورق‌ های سیاهی که در بازار موجود هستند قیمت زیادتری دارند. اما به علت ارزش خرید خوبی که دارند همیشه تقاضا خیلی بالایی برای  فولاد مبارکه وجود دارد.

این ورق های سیاه در عرض ‌های ۱ ، ۱.۲۵ و ۱.۵ متری و در ضخامت ۱.۲ تا ۱۶ میلی متر به شکل شیت و رول به بازار ارائه می‌ شوند.

کارخانه فولاد کاویان

این کارخانه یکی از قدیمی ترین کارخانه های سازنده این نوع ورق به حساب می آید که نوع های ورق سیاه را در ضخامت ‌های زیاد می سازد. ورق سیاه فولاد کاویان در عرض ۱۲۵۰ و ۱۵۰۰ میلی متری و در ضخامت ‌های ۸ تا ۲۰ میلی متر به بازار ارائه می ‌شود.

کاربردهای گسترده ورق سیاه در صنایع

ورق سیاه به دلیل استحکام بالا، قیمت مناسب و قابلیت شکل پذیری، نقش یک “کالای مادر” را در صنایع مختلف ایفا می کند و پایه و اساس تولید بسیاری از محصولات دیگر است.

• ساختمان و عمران

ساخت انواع پروفیل های ساختمانی (نبشی، ناودانی، تیرآهن)، سوله، اسکلت فلزی ساختمان های سنگین، ساخت پل و سازه های عظیم.

• صنایع سنگین و ماشین آلات

ساخت شاسی کامیون و تریلر، بدنه خودروهای سنگین، تجهیزات کشاورزی و ماشین آلات صنعتی بزرگ.

• تأسیسات و انرژی

ساخت مخازن تحت فشار، لوله های انتقال نفت و گاز، و مخازن ذخیره ی مایعات.

• کشتی سازی و حمل ونقل

ساخت بدنه کشتی ها، شناورها و سازه های دریایی، ریل های راه آهن و تجهیزات ترافیکی (گاردریل).

• سایر

تولید ورق های دیگر (مانند ورق گالوانیزه و ورق روغنی) از طریق فرآیند نورد سرد بر روی ورق سیاه.

قیمت انواع ورق سیاه

ورق سیاه را می توان به دو دسته تقسیم کرد. دسته اول ورق فابریک و دسته دوم رول شده دوم می باشد. ورق سیاه فابریک با اسم شیت هم معروف شده است؛ این ورق ها در ابعاد مختلفی ساخته می‌ شود.

طول آن ‌ها بین ۲۰۰۰ تا ۱۲ هزار میلی ‌متر و عرض این ورق ها بین ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ میلی ‌متر و ضخامت آن ها زیادتر از ۱۵ میلی متر می باشد و قیمت آن‌ ها با دقت به ابعاد و وزنی که دارند، تعیین می گردد.
ورق‌ های رول شده که با اسم هایی مانند کلاف یا کویل هم شناخته می‌ شوند، عرض آن‌ ها بین ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ میلی‌ متر است و بین ۱.۵ تا ۱۵ میلی‌ متر ضخامت دارند و هرچه عرض و ضخامت این ورق ها بیشتر باشد، قیمت کویل زیادتر می شود.

قیمت ورق سیاه، در اکثر مواقع متناسب با گرید آن تعیین می گردد؛ مواد اولیه این ورق ها در دمای ۱۱۰۰ درجه سانتی گراد ذوب می‌ شود.

و در همین مرحله با تغییر کردن آلیاژهایی که در آن استفاده شده می توان گریدهای متفاوتی از ورق سیاه تولید کرد. از آنجا که این ورق ها جزو محصولات پرتقاضا در بازارآهن به حساب می آیند.

قیمت ورق سیاه قابل پیش بینی نمی باشد و توصیه می شود پیش از ثبت خرید این ورق قیمت ورق امروز را استعلام بگیرید تا در خرید و معاملات خود ضرر نکنید.

عوامل اصلی مؤثر بر قیمت:

• قیمت جهانی سنگ آهن و شمش فولاد

قیمت ورق سیاه به شدت به قیمت مواد اولیه خود در بازارهای بین المللی وابسته است.

• نرخ ارز

از آنجا که قیمت مواد اولیه و محصولات فولادی بر اساس نرخ دلار محاسبه می شود، نوسانات نرخ ارز (به ویژه دلار) مستقیماً قیمت ریالی ورق را تغییر می دهد.

• میزان عرضه و تقاضا

کمبود یا مازاد تولید در کارخانه های اصلی (مانند فولاد مبارکه) و همچنین تغییرات فصلی در پروژه های عمرانی، بر قیمت تأثیر می گذارد.

مشخصات فنی

• ضخامت

هرچه ضخامت ورق بیشتر باشد، قیمت واحد وزنی آن (به ازای هر کیلوگرم) معمولاً بالاتر است.

• گرید

ورق های صنعتی (مانند ST52) که استحکام بالاتری دارند، به طور معمول از ورق‌ های معمولی (ST37) گران تر هستند.

• ابعاد (کلاف یا شیت)

قیمت ورق های کلافی (رول) با ورق های برش خورده (فابریک) و سفارشی متفاوت است.

• هزینه های انرژی و حمل ونقل

افزایش نرخ گاز، برق و سوخت، هزینه تولید و حمل را افزایش داده و مستقیماً روی قیمت نهایی اثر می گذارد.

سوالات متداول

1.  آیا قیمت ورق در آهن لند به قیمت درب کارخانه است؟
   بله انواع ورق در آهنلند مستقیم از درب کارخانه برای مشتریان ارسال می شو و تمامی محصولات به قیمت درب کارخانه عرضه می شود.
2. ورق های ارائه شده در سایت آهن لند به صورت رولی به فروش می رسد یا به صورت شیت؟
   فروش ورق در هر دو حالت امکان پذیر می باشد. جهت دریافت مشاوره بیشتر با شماره های موجود در سایت تماس حاصل فرمایید.
3.  آیا برش ورق سیاه و آجدار در طول های مختلف امکان پذیر است؟ بله، در رول های ورق سیاه و آجدار، ورق را در طول بهینه و طبق سفارش مشتری می توان برش داد.